Slobodan Ninić

Click here to edit subtitle

Blog

Zdravlje kao stil zivota

Posted by miki on April 14, 2015 at 7:35 AM

Borba za pobuđivanje svesti o zdravom stilu života kod naših ljudi je u punom jeku. Odvija se svakodnevno, kroz sve oblike elektronskih i štampanih medija, putem javnih predavanja, seminara sajmova i različitih radionica. Usmerena je ka deci, njihovim roditeljima, odraslim radno sposobnim osobama i pripadnicima treće starosne dobi.

Potreba ili želja svakog čoveka da bude zdrav i dugovečan je normalna. Ipak tempo modernog života, izloženost stresu, velikom radnom opterećenju i drugim faktorima koji nas „napadaju“, udaljvaju nas od ostvarenja jedne takve želje ,odnosno ostvarivanja potrebe.

Nedostatak fizičke aktivnosti i neadekvatna ishrana u poslednjih nekoliko godina svrstani su među vodeće faktore rizika za oboljevanje od širokog spektra bolesti u ovom modernom vremenu.

Promocija aktivnog stila života predstavlja jedan od dobrih načina borbe protiv stresa, gojaznosti, nedostatka fizičke aktivnosti, loše ishrane i drugih negativnih elemenata koji ugrožavaju naš kvalitet života.

Aktivni životni stil objedinjuje svest i aktivnu borbu protiv faktora rizika, odnosno borbu za zdrav, kvalitetan i dug životni vek.

Povećanje nivoa fizičke aktivnosti koje prati i pravilna ishrana jeste jedna od osnova aktivnog stila života.

Termin fizička aktivnost se vrlo često meša sa terminima radna aktivnost ili sportska aktivnost. Ako neki čovek tokom svog radnog procesa obavlja fizički rad ne znači da je u mnogo boljij poziciji od čoveka koji svoj radni dan provodi za kompjuterom.

Radna aktivnost se obavlja u takozvanim prinudnim položajima koji dugo traju i ciklično se ponavljaju, iako nekad enrgetski zahtevna, u suštini predstavljaju opterećenje za organizam.

Sportska aktivnost sa druge strane podrazumva intenzivan rad na povećanju i poboljšanju osobina lokomotornog aparata i kao takva ima brojne prednosti u odnosu na radnu aktivnost. Ipak populacija sportista je relativno mala u odnosu da celokupnu populaciju i za „običnog čoveka“ sportska aktivnost je često veoma stresna a i opasna. Postoji čitav niz akutnih i veoma opasnih zdravstvenih problema koji se javljaju kod rekreativnih sportista.

Fizička aktivnost je aktivnost kojom angažujemo naš aparat za kretanje (mišiće, koštano zglobni sistem, povećavamo potrošnju kiseonika i opštu metaboličku aktivnost. Pratći organski sistemi: srce, krvni sudovi, aparat za disanje, nervni sistem i drugi regulatorni sistemi se takođe angažuju tako da možemo reći da u fizičkoj aktivnosti učestvuje celo naše telo. Nivo intenziteta fizičke aktivnosti može biti različit i zavisi od potreba i ciljeva svakog čoveka

 

Optimalan intenzitet fizičke aktivnosti je za svakoga različit. Uopšteno gledano, fizička aktivnost ne sme da bude stresna, preterana, bolna i neprijatna na bilo koji način, a sam intenzitet treba da se prilagodi opštem zdravstvenom stanju, starosnoj dobi, opštoj kondiciji, preovladavajućoj aktivnosti dnevnog života, dobu dana i drugim faktorima koji utiču na naše telo.

Da bi smo lakše praktično odredili koji je to nivo uveden je termin – lični osećaj zamorenosti. Osećaj lične zamorenosti se odnosi na nivo srčane frekvencije koji osećamo kao povišen i nivo brzine disanja koji prethodi zadihavanju.

Ako svakodnevno odvojimo 30 do 60 minuta za aktivnost ovog intenziteta, osetićemo da se prag osećaja lične zamorenosti, pomera, da su nam mišići snažniji da imamo više energije i bolju koncentraciju za radnu i sve druge životne aktivnosti.

Povećanje dnevnog nivoa fizičke aktivnosti mora pratititi i adekvatna ishrana, jer će u protivnom zbog povećanja potrošnje hranljivih mterija i ubrzanja metabolizma doći do iscrpljivanja energetskih i drugih depoa i neželjenih efekata.

Ishrana je veoma važan segment aktivnog stila života i treba da bude takva da nam omogući neometano bavljenje fizičkom aktivnošću, uporedo sa radnom i drugim svakodnevnim aktivnostima. Optimalan način ishrane je kao i optimalan nivo fizičke aktivnosti, različit za svaku osobu. Takođe kao i fizička aktivnost ima svoje fiziološke zakonitosti, a varijacije su lične i brojne.

Tokom svakodnevnih aktivnosti telo troši energiju. Proces dobijanja energije i pretvaranje te energije u pokret i toplotu, zasnovan je na razgradnji ugljenih hidrata i masti a u ekstremnim slučajevima i razgradnjombelančevina. U sam proces stvaranja energije i transformisanja te energije u pokret uključeni si u brojni drugi elemti kao što su minerali, vitamini, voda i kiseonik.

Ritam ishrane, broj dnevnih obroka i obim enrgetskog unosa zavise od individualnih osobina svakog pojedinca. Ako posmtramo uopšteno naučnici su se složili da tokom dana treba imati više obroka (3 do 6), manjeg ili srednjeg obima, a njihov raspored zavisi od dnevnog rasporeda aktivnosti. Količina unete hrane u jednom obroku treba da zadovolji energetske i druge potrebe a da pri tome ne izazove neprijatne senzacije zbog kojih će trpeti kvalitet aktivnosti.

Deo dana od 8 do 10 časova i od 18 do 20 časova su periodi koji su prema unutrašnjim procesima u organizmu najpogodniji za izvođenje fizičke aktivnosti. Ako odlučimo da nam trening bude u popodnevnim časovima treba da pojačamo i obogatimo doručak a ako ćemo trenirati ujutro treba pojačatamo večeru.

Ishrana koja neposredno prethodi treningu zavisi od cilja koji želite da postignete na treningu odnosno od oblika i intenziteta fizičke aktivnosti koja vam sledi.

Ukoliko se bavite jutarnjim džogingom sa ciljem da ubrzate svoj metabolizam, izgubite nešto masnih naslaga, i poradite na svojoj opštoj kondiciji onda pred trening možete popiti čašu voćnog soka a doručkujte posle.

Ako se bavite aktivnostima koje traju duže od trideset minuta i imaju postepeno povećanje intenziteta, kao što su umereno trčanje ili plivanje, vožnja bicikla, tenis, košarka, vežbe umerenog intenziteta kao što su terapeutski fitness i joga i slične, onda je dobro da nekoliko sati (2 do 4 sata) pred aktivnost popunite svoje energetske depoe dugim lancima ugljenih hidata iz namirnica sa umerenim energetskim indeksom kao što su hleb od celog zrna, špagete, proizvodi od kukuruznog brašna, ovas, grašak. Unos ovakvih namirnica pružiće vam duži osećaj sitosti i omogućit postepen priliv energije.

Za aktivnosti koje imaju visok intenzitet, kao što su brzo trčanje ili plivanje, aerobik, vežbe za povećanje grube mišićne snage i eksplozivnosti, takođe treba obogartiti energetske rezerve 2 do 4 sata pre početka treninga. Pored toga, kod ovakvih aktivnosti koje su značajno zahtevnije od predhodnih, potrebno je održavati uredan ritam, obim i raznovrsnost obroka. Tokom treninga visokog intenziteta dobro je unositi tečnost u kojoj su rastvoreni prosti ugljeni hidrati i minerali i belančevine. Ovakvi napici treba da budu rashlađeni i po svojoj unutrašnjoj strukturi hipotoni (da imaju manju gustinu od gustine telesnih tečnosti), a omogućiće kvalitetniju rehidraciju u održaće nivo energetskih rezervi u krvi.

Generlni stav stručnjaka iz domena nutricionizma povodom održavanja energetske ravnoteže i povećanja energetskog unosa jeste da treba izbegavati upotrebu takozvanih praznih kalorija, odnosno namirnica koje su upotpunosti sastavljene od prostih ugljenih hidrata. Za razliku od ovih, ugljeni hidrati iz pasulja, krompira, kukuruza, podjenako se brzo resorbuju, a praćeni su vitaminima, mineralima i vlaknima.

Kod povećane fizičke aktivnosti podjednako je važan i povećan unos vode. Poznato je da tokom fizičkog rada dolazi do povećane eliminacije vode iz organizma putem znoja. Na količinu eliminacije vode utiče intenzitet i trajanje fizičke aktivnosti ali i spoljašnja temperatura i vlažnost vazduha. Do 30 minuta pre treninga u organizam treba uneti količinu od 2/3 predviđene eliminacije vode, što je oko 500 ml kod osobe od 70 kg pri jednočasovnom treningu umerenog intenziteta. Tokom treninga treba unositi vodu ili hipotoni rastvor ugljenih hidrata, minerala i belančevina, u manjim dozama u skladu sa individualnim osećajem, a posle treninga treba nadoknaditi tečnost u skladu sa ličnim potrebama.

U prethodnim godinama bili smo svedoci a pomalo i žrtve preciznog određivanja intenziteta i vrste fizičke aktivnosti, broja treninga, diktiranja vrste namirnica koje smemo i koje ne smemo da konzumiramo. Analizom rezultata ovakvog pristupa izvedeni su pomalo poražavajući zaključci, a to je da sve više ljudi izbegava fizičku aktivnost jer je naporna i stresna, kao i da je prisutna konfuzija po pitanju osnovnih koncepata zdrave ishrane.

Kao odgovor tome, u poslednje vreme se sve više u centar postavlja sama osoba, njena ličnost i individualne potrebe. Prepoznavanje ličnog pozitivnog koncepta ishrane i fizičke aktivnosti treba da pobudi i podrži pozitivna osećanja, rad na sopstvenom zdravlju na prijatan a ne na stresan način i svest o ličnoj i socijalnoj zdravstvenoj odgovornosti.

 

Bibliografija

Mujović, Vujadin M. (2004.): Medicinska fiziologija: compendum po ukusu studenata: Univerzitet u Prištini.

Katarina T. Borer (2003): Exercise endocrinology: Sherdian Books: USA

Brajan J. Sharkey i Steven E. Gaskill (2008.): Vežbanje i zdravlje: Data status: Subcom: Novi Sad

Dragojević, Radosav (2010.): Fizička aktivnost lek za 21. Vek: www.drfizio.com

Živković, Miodrag (2006.): Principi ishrane u sportu: www.drfizio.com


Categories: None

Post a Comment

Oops!

Oops, you forgot something.

Oops!

The words you entered did not match the given text. Please try again.

Already a member? Sign In

34 Comments

Reply JamosDuh
10:57 AM on May 31, 2021 
Appreciate it! A lot of facts!
https://topessaywritingbase.com/
Reply JamosDuh
6:45 AM on June 3, 2021 
Thank you, An abundance of advice!
https://dissertationwritingtops.com/
who to write an essay
write my paper
custom essay writing service toronto
how to write an argumentative essay
teacher essay writing
dissertation writing services
help with essays assignments
help in thesis writing
service essay writing
thesis writing services
essay editor service
research paper
college essay brainstorming
https://smilevault1.webs.com/apps/blog/show/48256738-comprar-bitc
oins-con-tarjeta-de-cr
Reply JamosDuh
6:53 AM on June 3, 2021 
Appreciate it! Loads of postings!
https://paperwritingservicestops.com/
essay paper writing service
writing help
creative writing essays
dissertation online
how to write an essay on a poem analysis
essays writing service
nyu college essay
argumentative essay topics
autobiography college essay
writing papers
how to write an essay about a person
writing paper help
humorous college essays
https://contest101.webs.com/apps/guestbook/
Reply JamosDuh
7:40 PM on June 3, 2021 
Thank you. Lots of tips!
https://ouressays.com/
how to write academic essays
thesis writing
help writing a essay for college
dissertation
styles of writing essays
homework now
how to write a college argumentative essay
writing services
write essays for money online
dissertation writing services
professional college application essay writers
dissertation online
how to write an essay about your self
https://contest101.webs.com/apps/guestbook/
Reply JamosDuh
8:58 AM on June 4, 2021 
Information effectively utilized!!
https://topessaywritingbase.com/
what to write my college essay about
college essays
help write an essay
thesis help online
us essay writing services
writing dissertation
help write my essay
dissertations online
writing a college admissions essay
write my papers
buy custom essay online
write my essay
how to write a analysis essay
https://smilevault1.webs.com/apps/blog/show/48256738-comprar-bitc
oins-con-tarjeta-de-cr
Reply JamosDuh
9:39 PM on June 4, 2021 
Incredible loads of beneficial tips!
https://englishessayhelp.com/
writing an essay introduction
writers help
writing essay scholarships
essaytyper
essay writers online cheap
mathematics homework help
best custom essay
help thesis writing
writing a good essay
writing my essay
college transfer essays
write my essay
how to writing essay in english
https://smilevault1.webs.com/apps/blog/show/48256738-comprar-bitc
oins-con-tarjeta-de-cr
Reply JamosDuh
10:31 AM on June 5, 2021 
You said it perfectly.!
https://discountedessays.com/
custom essay
how to write a research papers
writing a character analysis essay
writing paper
custom essay writing canada
dissertations
common application essay help
writing services
write me a essay
writing dissertation
custom college essay writing service
custom paper
how to write a diagnostic essay
https://smilevault1.webs.com/apps/blog/show/48256738-comprar-bitc
oins-con-tarjeta-de-cr
Reply JamosDuh
11:30 PM on June 5, 2021 
This is nicely put. .
https://topessayssites.com/
college essay checker
college essays
essay writer funny
coursework
college application essay service
resume writing service
essay on service to humanity
essay writings
how to write great essays
writing my essay
writing a personal essay
best essay writing services
how to write the perfect college application essay
https://contest101.webs.com/apps/guestbook/
Reply JamosDuh
3:06 AM on June 7, 2021 
Thanks! An abundance of facts!
discount drugs online pharmacy
https://virtuousladysenterprises.webs.com/apps/guestbook/
Reply JamosDuh
4:59 AM on June 10, 2021 
Thank you. Helpful stuff!
https://topswritingservices.com/
reasons for going to college essay
https://englishessayhelp.com/
how long should a college essay be
https://bestessayseducationusa.com/
reflective essay help
https://bestessayscloud.com/
i need help writing an essay for college
https://cutoutcreations.webs.com/apps/guestbook/
Reply JamosDuh
5:57 AM on June 11, 2021 
This is nicely put! .
https://scoringessays.com/
need help writing scholarship essay
https://essaypromaster.com/
good essay writing websites
https://definitionessays.com/
how to find college essay prompts
https://service-essay.com/
how to be a better essay writer
https://cheesehead106.webs.com/apps/guestbook/
Reply JamosDuh
8:16 AM on June 12, 2021 
Appreciate it! A good amount of facts!
https://homeworkcourseworkhelps.com/
how to write comparison essay
https://essayssolution.com/
cheap essay writing services
https://essaypromaster.com/
first generation college student essay
https://definitionessays.com/
college essay writer for pay
https://negrosdrpiwatermegadepot.webs.com/apps/guestbook/
Reply JamosDuh
9:54 AM on June 13, 2021 
Nicely put. Appreciate it!
https://theessayswriters.com/
help writing a argumentative essay
https://topessaywritingbase.com/
how to write personal essay for college
https://topessaywritinglist.com/
what is college essay
https://topessayservicescloud.com/
nursing essay help
https://silenceisforthesinners.webs.com/apps/blog/show/6231707-fa
r-from-the-tree